Lekarz POZ, czyli lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, jest punktem wejścia do całego systemu refundowanego. To on prowadzi leczenie przewlekłe, wystawia recepty i e-skierowania do większości poradni specjalistycznych. Żeby z niego korzystać, trzeba złożyć deklarację wyboru.
Deklaracja wyboru: jak ją złożyć
Deklaracja to dokument, którym wybierasz konkretnego lekarza, pielęgniarkę i położną POZ. Składasz ją w przychodni, która ma umowę z NFZ, albo elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta na pacjent.gov.pl. Do złożenia deklaracji potrzebny jest numer PESEL, a w przypadku dziecka także dane opiekuna.
Deklaracje na lekarza, pielęgniarkę i położną są od siebie niezależne. Możesz mieć lekarza w jednej przychodni, a położną w innej, choć w praktyce większość osób wybiera komplet w jednym miejscu.
Zmiana przychodni: dwa razy w roku bezpłatnie
Deklarację możesz zmienić dwa razy w roku kalendarzowym bez opłaty. Trzecia i kolejna zmiana w tym samym roku wiąże się z opłatą, chyba że powodem zmiany jest przeprowadzka, zaprzestanie działalności przez placówkę albo inne przyczyny niezależne od pacjenta. Nowej przychodni nie trzeba informować o poprzedniej, a starej deklaracji nie trzeba wypowiadać. Złożenie nowej deklaracji unieważnia poprzednią automatycznie.
Co załatwisz u lekarza rodzinnego
- Diagnostykę i leczenie chorób ostrych oraz prowadzenie chorób przewlekłych.
- Skierowania do poradni specjalistycznych, na badania i do szpitala.
- Recepty, w tym recepty na leki przyjmowane na stałe, także w formie rocznej.
- Zwolnienia lekarskie.
- Zlecenia na wyroby medyczne oraz skierowania na rehabilitację.
- Bilanse zdrowia dzieci i szczepienia obowiązkowe.
- Badania profilaktyczne w ramach programu Profilaktyka 40 plus i bilansu dorosłego.
Lekarz POZ może też zlecić szerszy pakiet badań, niż wiele osób zakłada, w tym badania tarczycowe i część diagnostyki obrazowej. Warto o to zapytać wprost, zanim umówisz płatne badania na własną rękę.
Do kogo NIE potrzebujesz skierowania od POZ
Skierowania nie wymagają wizyty u ginekologa i położnika, dentysty, psychiatry, wenerologa i onkologa. Do pozostałych poradni specjalistycznych, w tym do kardiologa, dermatologa, ortopedy i okulisty, skierowanie jest konieczne. Dzieci i młodzież do 18 roku życia są przyjmowane bez skierowania u okulisty i otolaryngologa.
Teleporada czy wizyta w gabinecie
Teleporada jest pełnoprawną formą świadczenia i pozwala wystawić e-receptę, e-skierowanie i zwolnienie. Nie zastąpi jednak badania fizykalnego, więc masz prawo poprosić o wizytę osobistą, a placówka ma obowiązek ją zapewnić. Teleporady nie stosuje się przy pierwszej wizycie, przy podejrzeniu choroby nowotworowej oraz u dzieci do 6 roku życia poza poradą kontrolną.
Kiedy POZ, a kiedy nocna i świąteczna opieka
Poza godzinami pracy przychodni, w nocy oraz w dni wolne działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Nie wymaga skierowania ani deklaracji i możesz zgłosić się do dowolnego punktu, niezależnie od tego, gdzie masz złożoną deklarację POZ. W stanie nagłego zagrożenia życia właściwym miejscem nie jest ani POZ, ani nocna opieka, tylko numer 112 i szpitalny oddział ratunkowy.
Jak wybrać lekarza rodzinnego
Deklaracja nie jest dożywotnia i to zmienia sposób patrzenia na wybór: możesz sprawdzić, czy komunikacja z lekarzem Ci odpowiada, i zmienić decyzję. Przed wizytą sprawdź numer PWZ lekarza w rejestrze Naczelnej Izby Lekarskiej, a jeśli nie masz pewności, do jakiej specjalizacji w ogóle się wybrać, skorzystaj z doboru specjalisty. O tym, jak czytamy i publikujemy opinie o lekarzach, piszemy osobno.
W stanie nagłym dzwoń 112
Ten tekst opisuje, jak działa system ochrony zdrowia. Nie jest poradą medyczną i nie zastępuje wizyty. W stanie nagłym dzwoń pod 112.
Pogotowie: 112 · Wsparcie w kryzysie: 800 70 2222