Do psychiatry w ramach NFZ nie potrzebujesz skierowania. Dotyczy to również psychiatry dzieci i młodzieży. Zapisujesz się bezpośrednio w poradni zdrowia psychicznego, która ma umowę z NFZ, albo zgłaszasz się do punktu zgłoszeniowo koordynacyjnego centrum zdrowia psychicznego.
Bez skierowania, ale z zapisem
Brak wymogu skierowania nie oznacza wizyty od ręki. Zapisujesz się w poradni zdrowia psychicznego, telefonicznie albo osobiście, i wchodzisz na listę oczekujących. Warto zapytać przy zapisie o dwie rzeczy: czy poradnia prowadzi listę odwołanych wizyt oraz czy przyjmuje w trybie pilnym po wstępnej rozmowie.
Centra zdrowia psychicznego i punkt zgłoszeniowo koordynacyjny
Dla dorosłych działa sieć centrów zdrowia psychicznego. Każde centrum prowadzi punkt zgłoszeniowo koordynacyjny, który przyjmuje bez skierowania i bez zapisu, w godzinach pracy, zwykle w dni robocze. Zadaniem punktu jest wstępna ocena sytuacji i ustalenie planu pomocy, a w pilnych przypadkach zorganizowanie wizyty w krótkim terminie. To najszybsza legalna droga do systemu refundowanego dla osoby dorosłej, a mimo to najmniej znana.
Centrum obsługuje mieszkańców swojego obszaru, więc właściwe centrum wybiera się po miejscu zamieszkania. Wykaz centrów prowadzi Narodowy Fundusz Zdrowia.
Dzieci i młodzież: trzy poziomy opieki
Opieka psychiatryczna dla dzieci i młodzieży ma trzy poziomy. Pierwszy to ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej, do którego zgłaszasz się bez skierowania i bez wizyty u psychiatry. Pracują tam psycholodzy i psychoterapeuci. Drugi poziom to poradnia zdrowia psychicznego z lekarzem psychiatrą. Trzeci to oddział szpitalny.
W praktyce oznacza to, że przy trudnościach emocjonalnych dziecka pierwszym krokiem nie musi być psychiatra. Ośrodki pierwszego poziomu mają zwykle krótsze terminy, a ich zadaniem jest ocenić, czy konsultacja psychiatryczna jest w ogóle potrzebna.
Co zabrać na pierwszą wizytę
- Spis wszystkich leków, także ziołowych, oraz suplementów.
- Notatki o objawach: od kiedy trwają, co je nasila, jak wygląda sen i apetyt.
- Wyniki badań: morfologia, TSH, witamina B12, witamina D, glukoza. Część objawów psychicznych ma przyczynę somatyczną i lekarz będzie o to pytał.
- Karty informacyjne z wcześniejszego leczenia.
- Osobę towarzyszącą, jeśli tego potrzebujesz.
Czego psychiatra nie robi
Psychiatra jest lekarzem: diagnozuje, prowadzi leczenie farmakologiczne, wystawia recepty i zwolnienia. Psychoterapię prowadzi psychoterapeuta i te dwie ścieżki często idą równolegle. Warto o to zapytać na pierwszej wizycie, bo skierowanie na psychoterapię w ramach NFZ wystawia właśnie lekarz psychiatra albo lekarz POZ.
Kiedy nie czekać na wizytę
Myśli o odebraniu sobie życia, konkretny plan samobójczy, próba samobójcza albo stan, w którym nie jesteś w stanie zapewnić sobie bezpieczeństwa, to sytuacje pilne. Zadzwoń pod 112 albo zgłoś się na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego, która przyjmuje całodobowo i bez skierowania. Całodobowe wsparcie w kryzysie psychicznym daje Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222, a telefon zaufania dla dzieci i młodzieży działa pod numerem 116 111. Te numery są bezpłatne.
Jak wybrać lekarza
Przy pierwszej wizycie liczy się dostępność, a przy dalszym leczeniu ciągłość i sposób rozmowy. Sprawdź numer PWZ lekarza, zajrzyj do faktów o specjalizacji na stronie psychiatra lub do strony psychiatra w Warszawie, a jeśli nie masz pewności, czy to sprawa dla psychiatry, zacznij od doboru specjalisty. Zasady, na jakich publikujemy opinie o lekarzach, opisujemy osobno, bo przy zdrowiu psychicznym prywatność ma szczególne znaczenie.
W stanie nagłym dzwoń 112
Ten tekst opisuje, jak działa system ochrony zdrowia. Nie jest poradą medyczną i nie zastępuje wizyty. W stanie nagłym dzwoń pod 112.
Pogotowie: 112 · Wsparcie w kryzysie: 800 70 2222