Działalność gospodarcza lekarza, ile kosztuje miesięcznie i ilu pacjentów ją pokrywa

Kontrakt czy własni pacjenci, czyli dwie różne działalności lekarza

Pod tym samym wpisem w CEIDG kryją się dwie firmy, które mają ze sobą mało wspólnego. Pierwsza to kontrakt: lekarz wystawia fakturę szpitalowi albo przychodni za dyżury i godziny przyjęć, a pacjentów dostarcza zleceniodawca. Druga to praktyka z własnymi pacjentami, w której lekarz sam płaci za gabinet i sam musi sprawić, żeby ktoś się do niego zapisał.

Koszty stałe są podobne, ale ryzyko nie. Kontrakt ma przychód zapisany w umowie. Praktyka ma przychód dopiero wtedy, gdy grafik się zapełni, a składki płaci od pierwszego miesiąca. Ten tekst dotyczy drugiego przypadku, także wtedy, gdy prowadzisz go równolegle z kontraktem albo etatem.

Jedna uwaga, która dotyczy obu. Ulga na start i preferencyjny ZUS nie przysługują, jeśli w ramach działalności wykonujesz dla byłego pracodawcy to samo, co robiłeś u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku. Lekarz, który przechodzi ze szpitalnego etatu na kontrakt w tym samym szpitalu, płaci więc pełny ZUS od początku.

Ile kosztuje jednoosobowa działalność gospodarcza lekarza co miesiąc

Składki zależą od etapu działalności i formy opodatkowania. Poniższe kwoty obowiązują w 2026 roku i wynikają z minimalnego wynagrodzenia 4 806 zł oraz prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjętego przez ZUS.

Do tego dochodzi składka zdrowotna, której ulgi nie obejmują. Na ryczałcie jest stała i zależy od rocznego przychodu: 498,35 zł przy przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł od 60 000 do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł. Na skali podatkowej wynosi 9 procent dochodu, a na podatku liniowym 4,9 procent, w obu przypadkach nie mniej niż 432,54 zł.

Lekarz, który równolegle pracuje na umowie o pracę z pensją co najmniej minimalną, zwykle nie musi płacić składek społecznych z działalności, bo ubezpieczenie ma z etatu. Zostaje mu tylko składka zdrowotna. To najtańszy sposób na otwarcie praktyki i powód, dla którego wielu lekarzy zaczyna od dwóch popołudni w tygodniu obok etatu.

Forma opodatkowania lekarza, ryczałt 14 procent, liniowy czy skala

Przychody z usług w zakresie opieki zdrowotnej są na ryczałcie opodatkowane stawką 14 procent. Liczy się ją od przychodu, więc koszty gabinetu nie obniżają podatku. Podatek liniowy to 19 procent od dochodu, a skala 12 procent do 120 000 zł dochodu rocznie i 32 procent powyżej.

Wybór zależy od kosztów, które sam ponosisz, i od tego, czy masz inne dochody. Formę wskazujesz przy zakładaniu działalności albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie, a zmienić ją możesz dopiero od nowego roku, więc decyzję warto policzyć z księgową przed rejestracją, nie po niej.

VAT i kasa fiskalna w gabinecie lekarskim

Usługi opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, więc większość lekarzy nie jest czynnym podatnikiem. Zwolnienie nie obejmuje usług, których celem nie jest zdrowie, na przykład części zabiegów estetycznych albo opinii sporządzanych na potrzeby ubezpieczyciela czy sądu. Tam łatwo przekroczyć limit i trzeba to pilnować.

Kasa fiskalna to obowiązek, który zaskakuje najwięcej osób. Lekarz przyjmujący pacjentów prywatnych musi ewidencjonować sprzedaż na kasie od pierwszej wizyty, niezależnie od obrotu, bo zwolnienie dla małych przedsiębiorców lekarzy nie obejmuje. Od 2021 roku musi to być kasa online, która przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas.

Ilu pacjentów pokrywa koszty działalności lekarza

Tu składki spotykają się z resztą rachunku. Tabela pokazuje miesięczne koszty stałe praktyki w trzech etapach i liczbę wizyt, która je pokrywa. To są liczby przykładowe: gabinet wynajmowany na dwa dni w tygodniu, wizyta za 250 zł, ryczałt 14 procent. Wstaw w ich miejsce własne.

Wniosek jest mniej oczywisty, niż wygląda. W pierwszym półroczu praktyka zarabia już przy trzech wizytach tygodniowo, więc łatwo uznać, że pacjentów jest dość. Po 30 miesiącach ta sama liczba pacjentów daje stratę, bo próg rośnie prawie dwukrotnie. Czas ulg to czas na zbudowanie grafiku, który udźwignie pełny ZUS, a nie okres, w którym można odłożyć ten temat.

Druga rzecz to nieobecności. Pacjent, który się zapisał i nie przyszedł, zabiera godzinę gabinetu opłaconą z góry. Część lekarzy przyjmuje przy pierwszej wizycie przedpłatę przez bramkę płatności z BLIK-iem, co przy grafiku liczonym co do wizyty ma realne znaczenie.

Skąd wziąć te wizyty, zanim skończą się ulgi

Lekarz nie może ogłosić otwarcia praktyki rabatem ani hasłem o najlepszym specjaliście w mieście. Art. 14 ustawy o działalności leczniczej i Kodeks Etyki Lekarskiej pozwalają informować o zakresie usług, kwalifikacjach, adresie i cenach, ale nie zachęcać. Granice opisaliśmy przy reklamie lekarzy i gabinetu lekarskiego.

Pacjent, który nie zna lekarza, przed zapisem sprawdza trzy rzeczy: czy lekarz ma prawo wykonywania zawodu, co piszą inni pacjenci i czy da się łatwo umówić termin. Praktyka, która odpowiada na te trzy pytania w jednym miejscu, zapełnia grafik szybciej niż ta, która ma tylko numer telefonu.

• Profil z numerem PWZ. Pacjent widzi specjalizację, adres, godziny i numer prawa wykonywania zawodu, który może sam sprawdzić.
• Opinie tylko z odbytej wizyty. Każdą opinię wystawia pacjent z jednorazowym kodem, więc nikt nie dopisze wpisu o wizycie, która się nie odbyła.
• Zapytania i rejestracja online. Pacjent pyta o termin albo rezerwuje go z profilu, a Ty nie tracisz zapisów wtedy, gdy przyjmujesz i nie odbierasz telefonu.

Plan Profil kosztuje 149 zł netto miesięcznie, czyli mniej niż jedna wizyta z tabeli wyżej. Kody opinii i rejestracja online są od planu Praktyka za 349 zł. Szczegóły stoją w cenniku profilu lekarza, a to, co zawiera sam profil, na stronie profilu lekarza z numerem PWZ. Jeśli dopiero rejestrujesz praktykę, kolejność kroków i opłaty urzędowe są we wpisie o tym, jak otworzyć gabinet lekarski, a sposób liczenia kosztu jednego nowego pacjenta w każdym kanale we wpisie o tym, jak pozyskać pacjentów.

Najczęstsze pytania

Czy lekarz może skorzystać z ulgi na start?

Tak, jeśli przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadził działalności i nie wykonuje dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które wykonywał u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku. Ulga zwalnia ze składek społecznych przez 6 pełnych miesięcy. Składkę zdrowotną płaci się od pierwszego miesiąca.

Jaki ryczałt ma lekarz?

Przychody z usług w zakresie opieki zdrowotnej opodatkowane są ryczałtem według stawki 14 procent. Podatek liczy się od przychodu, bez odliczania kosztów gabinetu, a od przychodu odejmuje się zapłacone składki społeczne i połowę składki zdrowotnej. Ryczałt opłaca się zwykle przy niskich kosztach własnych, na przykład w gabinecie wynajmowanym na godziny.

Czy lekarz na działalności gospodarczej musi mieć kasę fiskalną?

Tak, jeśli przyjmuje pacjentów prywatnych, czyli osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami. Obowiązek powstaje od pierwszej takiej wizyty, bez względu na wysokość obrotu, bo zwolnienie dla małych przedsiębiorców nie obejmuje usług lekarzy. Kasa musi być kasą online. Kontrakt ze szpitalem rozliczany fakturą kasy nie wymaga.

Czy lekarz na działalności płaci VAT?

Zwykle nie. Usługi medyczne służące profilaktyce, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia są zwolnione z VAT przedmiotowo. VAT może pojawić się przy usługach, których celem nie jest zdrowie, jak część zabiegów estetycznych czy opinie dla ubezpieczyciela, jeśli ich sprzedaż przekroczy limit zwolnienia podmiotowego.

Czy lekarz może pracować na etacie i prowadzić działalność gospodarczą?

Tak, i to najtańszy sposób na start praktyki. Jeśli pensja z etatu wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie, lekarz zwykle nie musi płacić składek społecznych z działalności, a z firmy opłaca tylko składkę zdrowotną. Ograniczeniem bywa zakaz konkurencji w umowie z pracodawcą, który warto przeczytać przed rejestracją.

Ile pacjentów musi mieć lekarz, żeby praktyka się opłacała?

Przy wizycie za 250 zł, ryczałcie i gabinecie wynajmowanym na dwa dni w tygodniu próg wynosi około 13 wizyt miesięcznie w okresie ulgi na start, 16 przy preferencyjnym ZUS i 24 przy pełnym ZUS. To liczby przykładowe. Własny próg liczysz, dzieląc koszty stałe przez kwotę, która zostaje z jednej wizyty po podatku.